Araç ve Macera Yazılar

Jeoloji Bölümü Ne İşe Yarar? Toplumsal Bir Merakın Yolculuğu Bir insan düşünün, elinde bir kahve, sabahın ilk ışıklarıyla karşı karşıya; çevresindeki taşların, toprakların, yeryüzünün nasıl olduğunu merak ediyor. Belki bu merak, çocukken çıplak ayakla çamurda yürürken duyulan bir histen; belki de büyük bir deprem sonrası sarsılan bir şehirde yaşanan hayattan kalma. Jeoloji bölümü ne işe yarar? Bu soruyu, yalnızca bir mesleğin tarifinden öte, toplumsal yapıların ve bireylerin doğayla ve birbirleriyle kurduğu ilişki üzerinden anlamaya çalışacağım. Ben, belirli bir kimlikle sınırlı kalmadan, toplumsal yapıların ve bireylerin etkileşimini anlamaya çalışan sıradan bir düşünürüm. Okuyucu olarak sen de muhtemelen bu soruyu hayatında en…

Doğum Çantası Neye Konur? – Bir Anne Adayının Hikâyesi Bir sabah, uykusuz geçen bir gecenin ardından, yataktan kalkıp mutfağa yöneldim. İçim kıpır kıpır, aynı zamanda endişeli. Yağmurlu bir Kayseri sabahı, sanki şehir bile bir değişim içinde. İşte tam o an, o küçük ama devasa soruyla yüzleşiyorum: “Doğum çantası neye konur?” İçim bir garip. Çünkü biliyorum ki, bu sorunun cevabı, sadece ne alacağım değil, ne hissedeceğimi, neler yaşayacağımı, kim olacağımı da şekillendirecek. Sadece birkaç saat sonra, hayatımın en önemli anlarından birini yaşayacağım. Heyecan ve Endişe Doğum çantasını hazırlamaya karar verdiğimde, adeta bir yapboz parçası gibi parçalanmış hissettim. Başlangıçta sadece gerekli şeyler…

Ağaç Kökü Betona Zarar Verir Mi? Birçok kişi, sokakta yürürken ya da bahçesinde çalışırken, ağaçların köklerinin neden zamanla betonları ve kaldırımları delip geçtiğini merak etmiştir. “Ağaç kökleri betona zarar verir mi?” sorusu, genellikle arka bahçelerdeki ya da şehirdeki yeşil alanlardaki sorunlardan kaynaklanır. Bu yazıda, bu soruyu basit bir şekilde, bilimsel bir mercekten ama herkesin anlayabileceği bir dille inceleyeceğiz. Hadi o zaman, köklerin ve betonun arasında nasıl bir ilişki olduğunu daha yakından görelim. Ağaç Köklerinin Yapısı ve Betona Karşı Davranışları Öncelikle, ağaç köklerinin nasıl çalıştığını biraz anlamak önemli. Ağaçlar, kökleriyle toprak altına doğru uzanarak su ve besin maddelerini alır. Kökler, sadece…

Apple Neden Virüs Bulaşmaz? (Ya da Bulaşsa da Bizim İhtiyacımız Yok!) Evet, Apple’ın virüs bulaşmaması ile ilgili efsaneleri duydunuz, değil mi? “Mac’lere virüs giremez, çünkü onlar başka bir seviyede!” falan… Ama gelin, bir an için bu durumu biraz mizahi ve kafa karıştırıcı bir açıdan ele alalım. Ben İzmir’de yaşayan, sürekli espri yapan ama içten içe her şeyi fazla düşünen 25 yaşında bir gencim. Yani bu yazıyı yazarken hem kahkaha atıp hem de derin derin düşündüm (tabii düşünmeden de duramam, gerçi düşündükçe kendi kendime dertleniyorum ama o başka bir hikaye). Bu yazıda, Apple’ın virüs bulaşmaması meselesini neden “gerçek” olarak kabul etmemiz…

Kaçış Dizisi Gerçek Hikaye Mi? Felsefi Bir Perspektif Hayatın karmaşıklığı içinde, bazen kendimizi bir labirentin ortasında, çıkış yolunu ararken buluruz. Peki, gerçeklik dediğimiz şey yalnızca gördüklerimiz mi yoksa bize anlatılan hikâyelerle mi şekilleniyor? Bu soruyu Kaçış dizisi özelinde sorduğumuzda, etik, epistemoloji ve ontoloji perspektifleri bize sadece dizinin arkasındaki olayları anlamakla kalmayıp, insanın bilgiye, doğruya ve varoluşa dair temel sorularını yeniden düşünme imkânı sunar. Etik Perspektif: Kahramanın Sorumluluğu Etik, insan eylemlerinin doğru ve yanlışını tartışan felsefe dalıdır. Kaçış dizisinin karakterleri, sık sık etik ikilemlerle karşı karşıya kalır. Örneğin, bir mahkum, özgürlüğüne kavuşmak için başkalarının güvenliğini tehlikeye atabilir mi? Bu, klasik bir…

VakıfBank’ta Çalışan Bir Memur Ne Kadar Maaş Alır? Farklı Yaklaşımlar ve Perspektifler Bir bankada çalışan memurun maaşı, çoğu zaman oldukça merak edilen bir konu olmuştur. VakıfBank, Türkiye’nin köklü finans kurumlarından biri olarak, pek çok kişinin çalışmak istediği bankalar arasında yer alır. Konya’da yaşayan, mühendislik ve sosyal bilimlere meraklı bir genç olarak, bu soruya yaklaşırken, bir yandan analitik bakış açım devreye girerken, diğer yandan insani yönüm de bu konuda bazı duygusal çıkarımlar yapma isteği duyuyor. İşte, “VakıfBank’ta çalışan bir memur ne kadar maaş alır?” sorusunu derinlemesine ele alırken, farklı bakış açılarını bir arada sunacağım. VakıfBank Maaşları: Türkiye Perspektifi İçimdeki mühendis şöyle…

Togo Hangi Ülkenin Malı? Togo, Afrika’nın batısında yer alan, denizle buluşan ve Fransızca’nın resmi dil olarak konuşulduğu küçük ama dikkat çekici bir ülke. Bu minik devlet, dünya haritasına göz attığınızda pek de ön plana çıkmıyor olabilir ama tarihsel, kültürel ve hatta politik bağlamda çok fazla dinamik barındırıyor. Birçok kişi, Togo’nun hangi ülkenin malı olduğunu sorduğunda, “Kim bilir, ne kadar önemli ki?” diye geçiştirilebilir. Ama buradaki asıl mesele, Togo’nun geçmişi ve bugünü, bu sorunun cevabını beklenmedik şekillerde şekillendiriyor. Güçlü Yönler: Togo’nun Bağımsızlığı ve Tarihi Togo, 27 bin kilometrekarelik bir alanı kapsıyor ve 8 milyonluk nüfusuyla oldukça küçük bir ülke. Ancak, küçüklüğüne…

Psikiyatri Geçmişi Memurluğa Engel Midir? Bugün, akşam ofis işlerinden sonra bloguma yazı yazmak üzere bilgisayarımın başına geçtiğimde, aklımda ilginç bir soru vardı: “Psikiyatri geçmişi memurluğa engel midir?” Hadi, bu soruyu biraz irdeleyelim. Gerçekten bir psikiyatri geçmişi, devlet memurluğu gibi prestijli bir işte çalışmak isteyen birinin önünde engel olabilir mi? Duygusal ve psikolojik geçmişin kariyerle ne kadar iç içe olduğunu sorgulamak, aslında birçoğumuzun gün yüzüne çıkarmaktan çekindiği bir konu. Psikiyatri Geçmişinin Toplumsal Algısı Toplum olarak, psikiyatri geçmişine sahip olanları hala biraz “farklı” olarak görüyoruz. Düşünsenize, ne zaman depresyon, anksiyete ya da herhangi bir psikolojik sorun gündeme gelse, insanlar bir adım geri…

Isı Alışverişi ve Siyaset: Güç İlişkilerinin Termodinamiği Toplumsal düzeni, iktidarın işleyişini ve yurttaşlık pratiklerini düşündüğümüzde, bir fiziksel fenomen gibi işleyen “ısı alışverişi” metaforu dikkate değer olabilir. İnsanlar, kurumlar ve ideolojiler arasında sürekli bir enerji aktarımı yaşanır; bu, siyasetin görünmez termodinamiği gibidir. Meşruiyet kazanmak isteyen iktidarlar, kaynaklarını nasıl dağıtır ve katılım mekanizmalarını nasıl şekillendirir? Bu sorular, sadece teorik bir tartışmanın ötesinde, güncel siyasal olayların analizinde de kilit rol oynar. İktidarın Termal Akışı İktidar, enerjiye benzer; yayılır, yoğunlaşır ve kaybolur. Modern demokrasilerde, seçilmiş liderler ve devlet kurumları bir yandan hukuki yetkilerle donatılırken, diğer yandan toplumsal destekle güç kazanır. Örneğin, 2020’lerde ABD’deki başkanlık…

Gorilin IQ’su Kaç? Yavaşça Derinlere Dalalım Çocukken çoğu zaman köydeki orman kenarına yakın parkta oyunlar oynardım. Bir gün, ilginç bir şekilde, ormanın derinliklerinden bir goril geldi. Tabii, o zamanlar bu tür şeylere çok takılmazdım, ama şimdi düşündüğümde aslında o anın ne kadar garip ve büyüleyici olduğunu fark ediyorum. O gün bir şeyler öğrenmiştim, ama o zaman bunun farkında değildim: insan dışında bir hayvanın zekâsı hakkında çok daha fazlasını öğrenmem gerekecekti. Gorilin IQ’su hakkında yazmaya karar verdiğimde, bu sorunun basit bir cevapla geçiştirilemeyeceğini düşündüm. Sonuçta, bir gorilin zekâsını değerlendirirken yalnızca sayıların ötesine geçmemiz gerekiyor. Ama gelin, ne demek istediğimi biraz daha…